Collegium Vocale Zaandam | Cantate BWV75, “Die Elenden sollen essen”

Datum/Tijd
za 25-06-2022
17:00 uur

Locatie
Oostzijderkerk
Zuiddijk 1
1501 CA Zaandam

Categorieën


Collegium Vocale laat Bachs visitekaartje klinken

Op 30 mei 1723, één week nadat Bach (als derde keus!) aan zijn baan als Thomascantor in Leipzig was begonnen, werd deze cantate uitgevoerd in de Nicolaikerk. Een imponerend visitekaartje, bestaande uit twee delen, een voor en een na de preek. Elk deel bestaat uit zeven stukken en eindigt met een identieke koraalfantasie, op tekst van twee coupletten van het koraal Was Gott tut das ist wohlgetan. Elk van de delen telt twee aria’s (samen één voor elke solist!) en drie recitatieven. Alleen de eerste stukken zijn van verschillende soort. De cantate begint met een groots openingskoor, terwijl het tweede deel begint met een instrumentale sinfonia. In deze sinfonia klinkt overigens hetzelfde koraal waarmee deel een was geëindigd, maar dan instrumentaal, als het ware om de luisteraars weer bij de les te krijgen: “we gaan verder”. Interessant is verder het totale aantal delen: 14, de som van de rangnummers van de letters B, A, C, en H in het alfabet, Bachs “handtekening”, die hij wel vaker gebruikte.

30 Mei 1723 was de eerste zondag na Trinitatis (de Drievuldigheidszondag na Pinksteren). De tekst van de cantate is gebaseerd op de evangelietekst voor deze zondag, Lucas 16:19-31. Dit is de gelijkenis van de rijke man (gekleed in Purpur) en de arme Lazarus, rollen die in het hiernamaals verwisseld lijken. Bachs keuze voor Was Gott tut, das ist wohlgetan als centrale koraal hierbij zou een persoonlijke uiting kunnen zijn van dankbaarheid voor zijn benoeming in Leipzig, die hem de gelegenheid zou bieden zijn grote doel te realiseren: “Eine regulirte kirchen music zu Gottes Ehren”.

Professionele barokmusici begeleiden koor en solisten in de uitvoering met authentieke instrumenten. De lagere stemming van deze instrumenten, het spelen op darmsnaren i.p.v. stalen snaren en de barokke speeltechniek brengen de klank dichter bij het klankbeeld uit Bachs dagen.

Voorafgaand aan de cantate geeft de dirigent een toelichting.

Nadere informatie op https://www.collegiumvocalezaandam.nl of via dirigent Cor Brandenburg, 06-21481858.